Rob Meerwijk

Schaapjes van Jappie in de vroege ochtend

Friesland
Alle vooroordelen over Friesland zijn waar, behalve dat de Friezen stug zouden zijn. Wij wonen hier sinds 2006 en zijn als import heel hartelijk ontvangen. Het is niet moeilijk om bij ons in de omgeving contact te leggen. Wij voelden ons direct geaccepteerd. Voor het overige zijn Friezen inderdaad trots, en met recht. Ze wonen in een prachtige provincie.

Waarom Friesland
Ik ben altijd al gek op Friesland geweest. Carol en ik droomden ervan om ooit op Corsica te gaan wonen. Het is uiteindelijk de Súdwesthoeke geworden. Iets minder zon maar zeker zo leuk. We hebben een mooi bootje voor de deur liggen waar we zo de Fluessen mee op kunnen varen en vanaf daar naar de andere meren. In Workum ligt ons skûtsje. Het barst hier van de natuur. En Friezen zijn trots op hun geschiedenis. Dat vind ik geloof ik nog wel het leukste. Het is geweldig om met Friezen over geschiedenis te praten of te lezen in boeken van Hylke Speerstra. De Oerpolder speelt bij ons achter de dijk. De dijkdoorbraak die beschreven wordt bij It Djippe Gat over de vrouw die met haar koeien in de golven verdween is hier nog geen 600 meter vandaan. Verder ligt Friesland aan het IJsselmeer en aan de Waddenzee. Friesland heeft 4 Waddeneilanden. Boppedat wie myn Beppe Frysk, Grietje Tuinstra.

Friese taal
De Friese taal is gelukkig in grote delen van Friesland nog de belangrijkste taal. Zeker bij ons wordt overwegend Fries gesproken. Friezen schakelen overigens automatisch over naar Nederlands als er Nederlanders bij zijn. Net als Nederlanders overschakelen op het Engels als er buitenlanders bij zijn. Zelfs als je vraagt of ze Fries willen blijven praten. Ik heb cursus gedaan bij de Afûk en ik kom een heel eind. Praten blijft lastig, met name de uitspraak is heel moeilijk. Het Fries kent veel meer klanken dan het Nederlands. En is het echt een taal? Ik dacht van wel, of begrijp je deze zin: “De bern boartsje in’e tún”? Fries heeft een heel eigen grammatica. En dat sommige woorden op het Nederlands lijken is geen argument. In het Fries zeg je noas, in het Duits Nase en in het Engels nose tegen neus. Dat het Engels en het Duits op elkaar lijken maakt nog niet dat het dezelfde taal is, toch? Fries heeft een heel eigen grammatica. Dat uit zich bijvoorbeeld in verbuigingen van werkwoorden, onregelmatige meervouden die we in het Nederlands niet kennen, volgorde van werkwoorden in bijzinnen, etc.

Tradities
Friesland heeft rijke tradities die wortelen in een hard bestaan. Als je arm was dan kon je bijverdienen met allerhande wedstrijden die vaak door de plaatselijke kroegbaas werden uitgeschreven. Hardzeilen ofwel hurdsilen met pramen en skûtsjes was een extra bron van inkomsten in slappe seizoenen. Skûtsjes waren dan ook lange tijd de snelste zeilers. We zeggen altijd: “een goed jacht halen we langzaam in”. Schaatsen en kaatsen waren andere sporten waar wat mee viel te verdienen. Het is niet voor niets dat Friesland onder de topschaatsers relatief oververtegenwoordigd is. Dat vindt zijn oorsprong in eeuwenoude gebruiken. En wat te denken van paalzitten (peal sitte) en polstokverspringen (fierljeppen). Daarnaast heeft Friesland ook nog een belangrijke stedelijke geschiedenis. Er zijn de 11 steden. Franeker had al heel lang een universiteit. Leeuwarden was een belangrijke hofstad.